Esnaf Kurye Nedir?

Video Anlatım

Esnaf Moto Kuryeler için P, P1, P2, P1* Yıldızlı Yetki Belgesi Nasıl Alınır?

Esnaf Kurye Kimdir?

Esnaf kurye; kendi motosikleti veya mopediyle, kendi vergi mükellefi olarak, platform ya da doğrudan müşteri için teslimat yapan bağımsız çalışandır.

Esnaf Kurye SRC Belgesi Almalı mı?

Evet. SRC Kurye Belgesi esnaf kuryeden de istenir; yükümlülük 1 Ocak 2027’ye kadar aranmaz. 2026 tutarıyla belgesiz sürücüye 4.392 TL idari para cezası öngörülür.

Esnaf Kurye Nedir? 2026 Güncel Rehber

Esnaf kurye, kendi adına şahıs şirketi kurarak motosikletle bağımsız teslimat hizmeti veren kurye türüdür. “Esnaf kurye” mevzuattaki bir unvan değil, sahadaki addır: yönetmelik kurye işletmeciliğini ve P1/P2 yetki belgesini düzenler. Maaşlı kuryeden farkı, vergi kaydının, BAĞ-KUR priminin ve yetki belgesinin kuryenin kendisinde olmasıdır; verdiğiniz hizmet için fatura kesersiniz.

Esnaf kurye olmak için sırasıyla vergi kaydı ve BAĞ-KUR tescili, işletme adına P1 yetki belgesi, sürücü adına SRC Kurye Belgesi, sağlık ve psikoteknik raporu ve kurye listesi kaydı gerekir. Tek motosikletle çalışan kurye için yetki belgesinde sermaye ve kapasite şartı aranmaz.

Esnaf Kurye ile Maaşlı Kurye Karşılaştırması

İki model arasındaki asıl fark, yükümlülüklerin kimde olduğudur. Maaşlı (sigortalı) çalışmada vergi kaydı ve yetki belgesi işverendedir; sizden geçerli ehliyet (motosiklet için A1, A2 veya A; moped için M ya da B) ve SRC Kurye Belgesi istenir. Esnaf kuryede bunların hepsi sizdedir.

Esnaf mı, Maaşlı mı: Karar Verirken Sorulacak Sorular

Kararı kazanç beklentisi değil, üstlenebileceğiniz sabit yükümlülükler belirlemelidir. Esnaf kuryede iş olsun olmasın her ay işleyen kalemler vardır; maaşlı çalışmada bunlar işverendedir. Kendinize şu soruları sorun:

• Sabit gideri taşıyabilir misiniz? BAĞ-KUR primi çalışmadığınız ayda da ödenir; 2026’da asgari tutar ayda 11.808,23 TL’dir (indirimle 10.156,73 TL). Hastalık, kaza ya da motosiklet arızasında gelir durur, prim durmaz.
• Motosiklet kimin? İndirimli P1 belgesine yalnız kendi adınıza tescilli ya da finansal/uzun süreli kiralamayla temin ettiğiniz taşıt kaydedilir. Başkasının motosikletiyle esnaf kurye olunmaz.
• Evrak işini takip edebilir misiniz? Fatura, beyanname, yetki belgesi kayıtları ve kurye listesi sizin sorumluluğunuzdadır; mali müşavirle çalışmanız gerekir.
• Ne kadar süre çalışacaksınız? Birkaç aylık ya da yarı zamanlı bir iş için şirket açıp yetki belgesi almak, kapatırken de işlem gerektirir.
• İzin ve kaza güvencesi: Maaşlı çalışanda yıllık izin, hafta tatili ve iş kazası bildirimi işverenin yükümlülüğüdür; esnaf kuryede bunları kendiniz planlarsınız.

Bu soruların çoğuna “evet” diyemiyorsanız bir işletmede sigortalı çalışmak daha az yük getirir: başkasının şirketiyle kuryelik. İki modelde de sürücüden SRC Kurye Belgesi istenir; model değiştirdiğinizde belgeniz sizinle gelir.

Esnaf Kurye Nasıl Olunur? Sırasıyla Belgeler

Esnaf kuryede işletme tarafı ile sürücü tarafı aynı kişide birleşir; bu yüzden iki tarafın belgeleri de sizden istenir. Sıra şöyledir:

• Vergi kaydı ve BAĞ-KUR: Vergi dairesine kurye faaliyetiyle işe başlama bildirimi verilir; vergi mükellefiyetiyle birlikte BAĞ-KUR (4/b) sigortalılığı da başlar. Açılış için vergi dairesi ücret almaz; mali müşavir ücreti ayrıca kararlaştırılır.
• Yetki belgesi (P1): Kurye işletmeciliği için işletme adına alınır; başvuru e-Devlet üzerinden yapılır. En fazla 3 taşıtla çalışan için sermaye ve asgari kapasite aranmaz, belge ücretinde %85 indirim uygulanır (Karayolu Taşıma Yönetmeliği md. 14/12). Sahada buna “P1 yıldızlı (P1*)” denir; yönetmelikte ayrı bir belge türü değildir.
• Motosikletin yetki belgesine kaydı: Ticari plaka şart değildir; hususi tescilli motosiklet veya moped de kaydedilebilir (md. 24). Motosiklet 10 yaşından büyük olamaz; taşıma kutusu kullanıyorsanız kutunun araç tescil kaydına işlenmiş olması gerekir.
• SRC Kurye Belgesi: Sürücü adına alınır: 25 saatlik eğitim ve 40 soruluk MEB e-sınavı (60 puan geçer, 8 hak). Toplam maliyet 11.014 TL’dir.
• Sağlık ve psikoteknik raporu: Şoförden beş yılda bir istenir (md. 34/1-e). Psikoteknik ücreti merkeze göre 1.500–3.000 TL aralığındadır.
• Kurye listesi: Yetki belgesi sahibi, faaliyetini yürüten her kuryeyi kurye listesine kaydeder (md. 43/A).

Sürücü tarafındaki SRC Kurye Belgesi ile sağlık ve psikoteknik raporu 1 Ocak 2027’ye kadar aranmaz (KTY geçici md. 2/12); yetki belgesi yükümlülüğü ertelenmemiştir. Bir platformla çalışacaksanız başvuru şartlarını ilgili şirketten öğrenin. Adımların ayrıntısı: Esnaf kurye nasıl olunur?

Esnaf Kurye Yanında Kurye Çalıştırabilir mi?

Çalıştırabilir; indirimli P1 belgesi en fazla 3 motorlu taşıtla faaliyete izin verir, yani kendi motosikletinizin yanına iki taşıt daha ekleyebilirsiniz. Dördüncü taşıtla kolaylık sona erer; normal P1 için en az 5 özmal taşıt ve 100.000 TL sermaye aranır.

Kurye çalıştırdığınız anda işveren olursunuz ve yükümlülükleriniz artar:

• Çalıştırdığınız her kuryeyi kurye listesine kaydedersiniz (Karayolu Taşıma Yönetmeliği md. 43/A).
• Kuryenin SRC Kurye Belgesi olmalıdır; belgesiz kurye çalıştıran yetki belgesi sahibine 2026 tutarıyla 10.666 TL idari para cezası öngörülür (yükümlülük 1 Ocak 2027’ye kadar aranmaz).
• Koruyucu ekipmanı siz sağlar ve kullanılmasını takip edersiniz; yelek ve kaskta “KURYE” ibaresi ile U-Net numaranız bulunur.
• Kuryeyi işe başlamadan önce SGK’ya bildirir, primini ödersiniz.
• Eklediğiniz taşıtlar da sizin adınıza tescilli olmalı ve 10 yaşından büyük olmamalıdır.

Bu adımla birlikte muhasebe ve bordro işiniz de büyür; ikinci kuryeyi almadan önce mali müşavirinizle maliyet kalemlerini konuşun.

Otomobil ya da Kamyonetle Esnaf Kuryelik Olur mu?

Olur, ama sürücü belgesi değişir. P1 ve P2 yetki belgesinin taşıt belgesine motosiklet ve mopedin yanında ticari kamyonet ve ticari otomobil de kaydedilebilir (md. 24). Otomobil ya da kamyonetle kurye gönderisi taşıyan şoförden SRC Kurye değil SRC4 belgesi ile sağlık ve psikoteknik raporu aranır; ehliyet B sınıfıdır.

SRC Kurye Belgesi yalnız motosiklet ve moped içindir. Motosikletle başlayıp ileride araçla da çalışmayı düşünüyorsanız iki belgeyi ayrı ayrı planlayın. Bisiklet ve elektrikli scooter için yönetmelikte açık bir hüküm yoktur; bu alan düzenlemeye açıktır, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının duyurularını izleyin. Ayrıntı: araçlı kuryelik.

Esnaf Kurye Maliyetleri (2026)

Esnaf kuryenin başlangıç ve düzenli gider kalemleri bellidir; tutarı kesin olanlar aşağıdadır. Diğer kalemler kişiye göre değiştiği için tek bir toplam rakam verilemez.

• SRC Kurye Belgesi: 11.014 TL (kurs 9.500 TL + MEB e-sınav 1.250 TL + UAB belge 264 TL); 3 taksit vade farksız, 12 taksite kadar vadeli ödenebilir.
• Yetki belgesi: Tutar e-Devlet tahakkuk ekranında görünür; en fazla 3 taşıtla yapılan başvuruda %85 indirimlidir.
• Vergi kaydı: Vergi dairesi açılış için ücret almaz; mali müşavir ücreti yapacağınız sözleşmeyle belirlenir.
• BAĞ-KUR primi: 2026 asgari tutarı ayda 11.808,23 TL’dir (5 puanlık indirimle 10.156,73 TL).
• Sağlık ve psikoteknik raporu: Psikoteknik ücreti merkeze göre 1.500–3.000 TL aralığındadır; rapor beş yılda bir alınır.
• Vergiler: Gelir vergisi ve KDV, kazancınıza ve vergilendirme usulünüze göre hesaplanır.
• Araç giderleri: Yakıt, bakım, lastik ve zorunlu trafik sigortası; tutarlar kullanıma göre değişir.

Gider kalemlerinin ayrıntısı için esnaf kurye maliyet rehberine bakabilirsiniz.

Esnaf Kurye Vergi ve Muhasebe

Esnaf kurye vergi mükellefidir: verdiği hizmet için fatura düzenler, beyanname verir ve BAĞ-KUR primini kendisi öder. Basit usulde mi gerçek usulde mi vergilendirileceğiniz işe başlarken belirlenir; vereceğiniz beyannameler buna göre değişir.

• Gerçek usulde: KDV beyannamesi, geçici vergi beyannamesi ve yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir.
• BAĞ-KUR primi: Her ay ödenir.
• Fatura: Düzenleme yöntemi için e-fatura rehberine bakın.

Bu sayfada beyanname ve ödeme tarihi vermiyoruz; güncel vergi takvimini Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan (GİB) ya da mali müşavirinizden teyit edin. Mali müşavir ücreti, meslek odasının asgari ücret tarifesine ve yapacağınız sözleşmeye göre belirlenir.

Genç Girişimci Desteğinin Esnaf Kuryeye Etkisi

Mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış ve ilk kez mükellef olan kuryeler için durum şöyledir:

• 3 vergilendirme dönemi boyunca kazancın 400.000 TL’ye (2026) kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna (GVK mükerrer md. 20)
• BAĞ-KUR prim desteği yoktur: 12 aylık destek 1 Ocak 2026’dan itibaren kaldırıldı (7566 s.K.); prim ilk aydan itibaren ödenir

İstisna yalnız gelir vergisini kapsar; KDV ve BAĞ-KUR primi yükümlülüğü sürer. Detaylar için Genç Girişimci Desteği sayfamıza göz atın.

ÇB

Çetin Büyükçınar

SRC Kurye Eğitim Uzmanı — Denge SRC Kurye Belgesi Eğitim Kursu

"Esnaf kurye olmak isteyenlere ilk tavsiyem: Genç Girişimci Desteği'nden yararlanıp yararlanamayacağınızı kontrol edin. 29 yaşını doldurmadıysanız gelir vergisi istisnasının şartlarını mali müşavirinizle gözden geçirin."