Esnaf Kurye E-Fatura Nasıl Kesilir?

E-Fatura Nasıl Kesilir? Esnaf Kuryeler İçin

Esnaf kurye, verdiği hizmet için hizmet verdiği şirkete fatura düzenler; fatura GİB’in e-Arşiv Portalı ya da izinli bir özel entegratör üzerinden kesilir. Gerçek usulde faturaya %20 KDV eklenir; basit usulde vergilendiriliyorsanız KDV eklenmez.

Fatura, hizmeti verdiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde düzenlenir (Vergi Usul Kanunu md. 231). e-Fatura mı e-Arşiv fatura mı keseceğiniz, sizin ve karşı tarafın e-Fatura mükellefi olup olmamasına bağlıdır.

E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Farkı

Hangi belgeyi düzenleyeceğiniz, sizin ve karşı tarafın e-Fatura mükellefi olup olmamasına bağlıdır:

• e-Fatura: Düzenleyen de alıcı da e-Fatura mükellefiyse kullanılır.
• e-Arşiv Fatura: e-Fatura mükellefi olmayan alıcılara düzenlenen elektronik faturadır; GİB’in ücretsiz e-Arşiv Portalı üzerinden kesilebilir.

e-Fatura’ya geçiş zorunluluğu, önceki yıl brüt satış hasılatının belirli bir eşiği aşmasına bağlıdır. Eşik ve zorunluluklar değişebildiği için güncel tutarı Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan (GİB) ya da mali müşavirinizden teyit edin.

Fatura Kesmeden Önce Neler Gerekir?

Fatura kesebilmek için önce vergi kaydınızın açılmış olması gerekir. Sonrası üç iştir:

• Sistemi seçin: GİB’in ücretsiz e-Arşiv Portalı ya da GİB’den izinli bir özel entegratör kullanılır. Portal hesabının nasıl açıldığını GİB’den ya da mali müşavirinizden öğrenin.
• Alıcı bilgilerini alın: Hizmet verdiğiniz şirketin unvanı, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası; ayrıca şirketin sizden hangi belge türünü istediği.
• KDV durumunuzu bilin: Gerçek usulde hizmet bedeline %20 KDV eklenir; basit usulde vergilendiriliyorsanız faturaya KDV eklenmez.

Portaldaki adımlar aşağıda, “GİB e-Arşiv Portalı’nda Fatura Kesme Adımları” bölümündedir.

Kurye Faturasında Hangi Bilgiler Bulunur?

Faturada sizin ve alıcının vergi bilgileri, hizmetin ne olduğu ve tutarı yazar; eksik bilgiyle düzenlenen fatura karşı tarafça kabul edilmez. Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesi faturada bulunması gereken asgari bilgileri sayar:

• Faturanın düzenlenme tarihi ve numarası (elektronik faturada sistem verir)
• Sizin adınız-soyadınız, iş adresiniz, bağlı olduğunuz vergi dairesi ve vergi kimlik numaranız
• Alıcının adı ya da ticaret unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası
• Verilen hizmetin türü, miktarı, birim fiyatı ve tutarı

Hizmet açıklamasını somut yazın: “kurye hizmet bedeli” ifadesine hizmet dönemini ekleyin (örneğin ilgili haftanın ya da ayın başlangıç ve bitiş tarihi). Şirket teslimat adedini ya da hakediş numarasını da görmek isteyebilir; hangi açıklamayı istediğini ilk faturadan önce sorun.

Gerçek usulde KDV ayrı satırda gösterilir; basit usulde vergilendiriliyorsanız KDV hesaplanmaz. Faturanın alıcıya iletilmesini sistem yapar; düzenlediğiniz faturanın bir örneğini kendi kayıtlarınızda saklayın.

Fatura ve Beyanname Takvimi

Faturayı, hizmeti verdiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde düzenlemeniz gerekir (Vergi Usul Kanunu md. 231).

Gerçek usulde KDV beyannamesi, geçici vergi beyannamesi ve yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir. Bu sayfada beyanname ve ödeme tarihi vermiyoruz; güncel vergi takvimini GİB’den ya da mali müşavirinizden teyit edin.

Fatura Ne Zaman Kesilir: Hakediş Dönemi ve 7 Gün Kuralı

Fatura, hizmetin tamamlandığı tarihten itibaren 7 gün içinde düzenlenir; bu süre içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır (Vergi Usul Kanunu md. 231). Kuryelikte hizmet tek tek teslimatlarla değil, şirketle anlaştığınız hakediş dönemiyle faturalanır: dönem haftalıksa haftanın, aylıksa ayın bitiminden sonraki 7 gün içinde faturayı kesersiniz.

Bu yüzden faturadan önce yapılacak iş mutabakattır. Şirketin size bildirdiği dönem hakedişini kendi kayıtlarınızla karşılaştırın; tutarda anlaşmadan fatura kesmeyin, çünkü yanlış tutarlı faturayı düzeltmek, doğru faturayı bir gün geç kesmekten daha zahmetlidir.

Sık yapılan üç hata şunlardır: dönemi geçirip iki dönemi tek faturada birleştirmek, ödeme gelmeden fatura kesilmeyeceğini sanmak (fatura ödemeye değil hizmete bağlıdır) ve yıl sonunda son haftanın faturasını ertesi yıla bırakmak. Tereddüt ettiğiniz dönemde mali müşavirinize sorun.

Yanlış Kesilen Fatura Nasıl Düzeltilir?

Düzenlenmiş bir elektronik fatura sonradan silinemez ya da üzerinde değişiklik yapılamaz; hata, faturanın iptali ya da karşı tarafın iade faturası düzenlemesiyle giderilir. Hangi yolun izleneceği faturanın türüne (e-Fatura ya da e-Arşiv) ve hatanın ne zaman fark edildiğine göre değişir.

Hata fark edildiğinde yapılacaklar:

• Önce alıcı şirkete haber verin; faturayı kayıtlarına almadan önce düzeltmek en kolay yoldur.
• İptal ve itiraz işlemleri sistem üzerinden yapılır ve süreye bağlıdır; güncel süreyi ve adımları mali müşavirinizden ya da Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan öğrenin.
• İptal edilen faturanın yerine doğru bilgilerle yeni fatura düzenleyin; iki faturanın da kaydını saklayın.

En sık yapılan hatalar alıcının vergi kimlik numarasını yanlış girmek, KDV durumunu yanlış seçmek (basit usulde olduğu hâlde KDV eklemek ya da tersi) ve tutarı KDV dahil mi hariç mi girdiğini karıştırmaktır. Faturayı onaylamadan önce bu üç alanı bir kez daha okuyun.

KDV Hesaplama Örneği

Basit Usuldeyseniz KDV ve Beyanname Tarafı Değişir

Bu sayfadaki KDV ve beyanname anlatımı gerçek usulde vergilendirilen esnaf kurye içindir. Basit usulde vergilendiriliyorsanız tablo değişir: basit usulde vergilendirilen mükelleflerin hizmetleri KDV’den istisnadır (KDV Kanunu md. 17/4-a), yani faturaya KDV eklenmez ve KDV beyannamesi verilmez.

Basit usulde tespit edilen kazanç gelir vergisinden de istisnadır (Gelir Vergisi Kanunu mükerrer md. 20/A); Gelir İdaresi Başkanlığı’nın rehberine göre bu kazanç için geçici vergi ve yıllık beyanname verilmez. Belge düzenleme ve belgeleri saklama yükümlülüğü ise sürer.

Basit usule girip giremeyeceğiniz faaliyet türüne, iş hacmine ve çalıştığınız yere göre belirlenir. Bunu işe başlarken mali müşavirinizle ve vergi dairesiyle netleştirin; çalışacağınız şirketin hangi belge türünü istediğini de aynı aşamada sorun.

Sıkça Sorulan Sorular